(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.205. అధ్యాయః 205
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి నిబంధనేన స్వమాతరంప్రతి అరణ్యత్వేన రూపితస్య సంసారచక్రస్య వివరణం॥ 1॥ తథా నారదసావిత్రీసంవాదః॥ 2॥ నారదేన తపసా శ్రీభగవదపరోక్షీకరణం॥ 3॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

* యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-205-0x(6051)(73106)
పితామహ మహాప్రాజ్ఞ దుఃఖశోకసమాకులే।
సంసారచక్రే లోకానాం నిర్వేదో నాస్తి కింన్విదం॥ 12-205-1(73107)
భీష్మ ఉవాచ। 12-205-2x(6052)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
నిబంధనస్య సంవాదం భోగవత్యా నృపోత్తమ॥ 12-205-2(73108)
మునిం నిబంధనం శుష్కం ధమనీయాకృతిం తథా।
నిరారంభం నిరాలంబమసజ్జంతం చ కర్మణి।
పుత్రం దృష్ట్వాఽప్యువాచార్తం మాతా భోగవతీ తదా॥ 12-205-3(73109)
ఉత్తిష్ఠ మూఢ కిం శేషే నిరపేక్షః సుహృజ్జనైః।
నిరాలంబో ధనోపాయే పైతృకం తవ కిం ధనం॥ 12-205-4(73110)
నిబంధన ఉవాచ। 12-205-5x(6053)
పైతృకం మే మహన్మాతః సర్వదుఃఖాలయం త్విహ।
అస్త్యేతత్తద్విధాతాయ యతిష్యే తత్ర మా శుచః॥ 12-205-5(73111)
ఇదం శరీరమత్యుగ్రం పిత్రా దత్తమసంశయం।
తమేవ పితరం గత్వా ధనం తిష్ఠతి శాశ్వతం॥ 12-205-6(73112)
కశ్చిన్మహతి సంసారే వర్తమాన---।
వనదుగమభిప్రాప్తో మహత్క్రవ్యా-----॥ 12-205-7(73113)
సింహవ్యాఘ్రగజాకారైరతిఘోరైర్మహా-----।
సమంతాత్సుపరిక్షిప్తం స దృష్ట్వా వ్యథతే పుమాన్॥ 12-205-8(73114)
స తద్వనం హ్యనుచరన్విప్రధావన్నితస్తతః।
వీక్షమాణో దిశః సర్వాః శరణార్థం ప్రధావతి॥ 12-205-9(73115)
అథాపశ్యద్వనం రూఢం సమంతాద్వాగురావృతం।
వనమధ్యే చ తత్రాసీదుదపానః సమావృతః॥ 12-205-10(73116)
వల్లిభిస్తృణసంఛిన్నైర్గూఢాభిరభిసంవృతః।
స పపాత ద్విజస్తత్ర విజనే సలిలాశయే॥ 12-205-11(73117)
విలగ్నశ్చాభవత్తస్మిఁల్లతాసంతానసంకులే।
బాహుభ్యాం సంపరిష్వక్తస్తయా పరమసత్వయా॥ 12-205-12(73118)
స తథా లంబతే తత్ర ఊర్ధ్వపాదో హ్యధశ్శిరాః।
అధస్తత్రైవ జాతశ్చ జంబూవృక్షః సుదుస్తరః॥ 12-205-13(73119)
కూపస్య తస్య వేలాయా అపశ్యత్సుమహాఫలం।
వృక్షం బహువిధం వ్యోమం వల్లీపుష్పసమాకులం॥ 12-205-14(73120)
నానారూపా మధుకరాస్తస్మిన్వుక్షఽభవన్కిల।
తేషాం మధూనాం బహుధా ధారా ప్రవవృతే తదా॥ 12-205-15(73121)
విలంబమానః స పుమాంధారాం పిబతి సర్వదా।
న తస్య తృష్ణా విరతా పీయమానస్య సంకటే॥ 12-205-16(73122)
పరీప్సతి చ తాం నిత్యమతృప్తః స పునః పునః।
ఏవం స వసతే తత్ర దుఃఖిదుఃఖీ పునః పునః॥ 12-205-17(73123)
మయా తు తద్ధనం దేయం తవ దాస్యామి చేచ్ఛసి।
తస్య చ ప్రార్థితః సోథ దత్వా ముక్తిమవాప సః॥ 12-205-18(73124)
సా చ త్యక్త్వాఽర్థసంకల్పం జగామ పరమాం గతిం॥ 12-205-19(73125)
ఏవం సంసారచక్రస్య స్వరూపజ్ఞా నృపోత్తమ।
పరం వైరాగ్యమాగంయ గచ్ఛంతి పరమం పదం॥ 12-205-20(73126)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-205-21x(6054)
ఏవం సంసారచక్రస్య స్వరూపం విదితం న మే।
పైతృకం తు ధనం ప్రోక్తం కిం తద్విద్వన్మహాత్మనా॥ 12-205-21(73127)
కాంతారమితి కిం ప్రోక్తం కో హస్తీ స తు కూపకః।
కింసంజ్ఞికో మహావృక్షో మధు వాఽపి పితామహ॥ 12-205-22(73128)
ఏవం మే సంశయం విద్ధి ధనశబ్దం కిముచ్యతే।
కథం లబ్ధం ధనం తేన తథా చ కిమిదం త్విహ॥ 12-205-23(73129)
భీష్మ ఉవాచ। 12-205-24x(6055)
ఉపాఖ్యానమిదం సర్వం మోక్షవిద్భిరుదాహృతం।
సుమతిం విందతే యేన బంధనాశశ్చ భారత॥ 12-205-24(73130)
ఏతదుక్తం హి కాంతారం మహాన్సంసార ఏవ సః।
యే తే ప్రతిష్ఠితా వ్యాలా వ్యాధయస్తే ప్రకీర్తితాః॥ 12-205-25(73131)
యా సా నారీ మహాఘోరా వర్ణరూపవినాశినీ।
తామాహుశ్చ జరాం ప్రాజ్ఞాః పరిష్వక్తం యయా జగత్॥ 12-205-26(73132)
యస్తత్ర కూపే వసతే మహాహిః కాల ఏవ సః।
యో వృక్షః స చ మృత్యుర్హి స్వకృతం తస్య తత్ఫలం॥ 12-205-27(73133)
యే తు కృష్ణాః సితా రాజన్మూషికా రాత్ర్యహాని వై॥ 12-205-28(73134)
ద్విషట్కపదసంయుక్తో యో హస్తీ షణ్ముఖాకృతిః।
స చ సంవత్సరః ప్రోక్తః పాశమాసర్తవో ముఖాః॥ 12-205-29(73135)
ఏతత్సంసారచక్రస్య స్వరూపం వ్యాహృతం మయా।
ఏవం లబ్ధధనం రాజంస్తత్స్వరూపం వినాశయ॥ 12-205-30(73136)
ఏతజ్జ్ఞాత్వా తు సా రాజన్పరం వైరాగ్యమాస్థితా।
యథోక్తవిధినా భూయః పరం పదమవాప సః॥ 12-205-31(73137)
ధత్తే ధారయతే చైవ ఏతస్మాత్కారణాద్ధనం।
తద్గచ్ఛ చామృతం శుద్ధం హిరణ్యమమృతం తపః॥ 12-205-32(73138)
తత్స్వరూపో మహాదేవః కృష్ణో దేవకినందనః।
తస్య ప్రసాదాద్దుఃఖస్య నాశం ప్రాప్స్యసి మానద॥ 12-205-33(73139)
ఏకః కర్తా స కృష్ణశ్చ జ్ఞానినాం పరమా గతిః॥ 12-205-34(73140)
ఇదమాశ్రిత్య దేవేంద్రో దేవా రుద్రాస్తథాఽశ్వినౌ।
స్వేస్వే పదే వివిశిరే భుక్తిముక్తివిదో జనాః॥ 12-205-35(73141)
భూతానామంతరాత్మాఽసౌ స నిత్యపదసంవృతః।
శ్రూయతామస్య సద్భావః సంయగ్జ్ఞానం యథా తవ॥ 12-205-36(73142)
భవేదేతన్నిబోధ త్వం నారదాయ పురా హరిః।
దర్శయిత్వాఽఽత్మనో రూపం యదవోచత్స్వయం విభుః॥ 12-205-37(73143)
పురా దేవఋషిః శ్రీమాన్నారదః పరమార్థవాన్।
చచార పృథివీం కృత్స్నాం తీర్థాన్యనుచరన్ప్రభుః॥ 12-205-38(73144)
హిమవత్పాదమాశ్రిత్య విచార్య చ పునఃపునః।
స దదర్శ హ్రదం తత్ర పద్మోత్పలసమాకులం॥ 12-205-39(73145)
దదర్శ కన్యాం తత్తీరే సర్వాభరణభూషితాం।
శోభమానాం శ్రియా రాజన్క్రీడంతీముత్పలైస్తథా॥ 12-205-40(73146)
సా మహాత్మానమాలోక్య నారదేత్యాహ భామినీ।
తస్యాః సమీపమాసాద్య తస్థౌ విస్మితమానసః॥ 12-205-41(73147)
వీక్షమాణం తమాజ్ఞాయ సా కన్యా చారువాసినీ।
విజజృంభే మహాభాగా స్మయమానా పునః పునః॥ 12-205-42(73148)
తస్మాత్సమభవద్వక్రాత్పురుషాకృతిసంయుతః।
రత్నవిందుచితాంగస్తు సర్వాభరణభూషితః॥ 12-205-43(73149)
ఆదిత్యసదృశాకారః శిరసా ధారయన్మణిం।
పునరేవ తదాకారసదృశః సమజాయత॥ 12-205-44(73150)
తృతీయస్తు మహారాజ వివిధాభరణైర్యుతః।
ప్రదక్షిణం తు తాం కృత్వా వివిధధ్వనయస్తు తాం॥ 12-205-45(73151)
తతః సర్వేణ విప్రర్షిః కన్యాం పప్రచ్ఛ తాం శుభాం॥ 12-205-46(73152)
కా త్వం పరమకల్యాణి పద్మేందుసదృశాననే।
న జానే త్వాం మహాదేవి బ్రూహి సత్యమనిందితే॥ 12-205-47(73153)
కన్యోవాచ। 12-205-48x(6056)
సావిత్రీ నామ విప్రర్షే శృణు భద్రం తవాస్తు వై।
కిం కరిష్యామి తద్బ్రూహి తవ యచ్చేతసి స్థితం॥ 12-205-48(73154)
నారద ఉవాచ। 12-205-49x(6057)
అభివాదయే త్వాం సావిత్రి కృతార్థోఽహమనిందితే।
ఏతం మే సంశయం దేవి వక్తుమర్హసి శోభనే॥ 12-205-49(73155)
యస్తు వై ప్రథమోత్పన్నః కోఽసౌ స పురుషాకృతిః।
బిందవస్తు మహాదేవి మూర్ధ్ని జ్యోతిర్మయాకృతిః॥ 12-205-50(73156)
కన్యోవాచ। 12-205-51x(6058)
అగ్రజః ప్రథమోత్పన్నో యజుర్వేదస్తథాఽపరః।
తృతీయః సామవేదస్తు సంశయో వ్యేతు తే మునే॥ 12-205-51(73157)
వేదాశ్చ బిందుసంయుక్తా యజ్ఞస్య ఫలసంశ్రితాః।
యత్తద్దృష్టం మహజ్జ్యోతిర్జ్యోతిరిత్యుచ్యతే బుధైః॥ 12-205-52(73158)
ఋషే జ్ఞేయం మయా చాఽపీత్యుక్త్వా చాంతరధీయత।
తతః స విస్మయావిష్టో నారదః పురుషర్షభ।
ధ్యానయుక్తః స తు చిరం న బుబోధ మహామతిః॥ 12-205-53(73159)
తతః స్నాత్వా మహాతేజా వాగ్యతో నియతేంద్రియః।
తుష్టావ పురుషవ్యాఘ్రో జిజ్ఞాసుశ్చ తదద్భుతం॥ 12-205-54(73160)
తతో వర్షశతే పూర్ణే భగవాఁలోకభావనః।
ప్రాదుశ్చకార విశ్వాత్మా ఋషేః పరమసౌహృదాత్॥ 12-205-55(73161)
తమాగతం జగన్నాథం సర్వకారణకారణం।
అఖిలామరమౌల్యంగరుక్మారుణపదద్వయం॥ 12-205-56(73162)
వైనతేయపదస్పర్శకిణశోభితజానుకం।
పీతాంబరలసత్కాంచీదామబద్ధకటీతటం॥ 12-205-57(73163)
శ్రీవత్సవక్షసం చారుమణికౌస్తుభకంధరం।
మందస్మితముఖాంభోజం చలదాయతలోచనం॥ 12-205-58(73164)
నంరచాపానుకరణనంరభ్రూయుగశోభితం।
నానారత్నమణీవజ్రస్ఫురన్మకరకుండలం॥ 12-205-59(73165)
ఇంద్రనీలనిభాసం తం కేయూరమకుటోజ్జ్వలం।
దేవైరింద్రపురోగైశ్చ ఋషిసఙఘైరభిష్టుతం॥ 12-205-60(73166)
నారదో జయశబ్దేన వవందే శిరసా హరిం॥ 12-205-61(73167)
తతః స భగవాఞ్శ్రీమాన్మేఘగంభీరయా గిరా।
ప్రాహేశః సర్వభూతానాం నారదం పతితం క్షితౌ॥ 12-205-62(73168)
భద్రమస్తు ఋషే తుభ్యం వరం వరయ సువ్రత।
యత్తే మనసి సువ్యక్తమస్తి చ ప్రదదామి తన్॥ 12-205-63(73169)
స చేమం జయశబ్దేన ప్రసీదేత్యాతురో మునిః।
ప్రోవాచ హృది సంరూఢం శంఖచక్రగదాధరం॥ 12-205-64(73170)
వివక్షితం జగన్నాథ మయా జ్ఞాతం త్వయాఽచ్యుత।
తత్ప్రసీద హృషీకేశ శ్రోతుమిచ్ఛామి తద్ధరే॥ 12-205-65(73171)
తతః స్మయన్మహావిష్ణురభ్యభాషత నారదం।
యద్దృష్టం మమ రూపం తు వేదానాం శిరసి త్వయా॥ 12-205-66(73172)
నిర్ద్వంద్వా నిరహంకారాః శుచయః శుద్ధలోచనాః।
తం మాం పశ్యంతి సతతం తాన్పృచ్ఛ యదిహేచ్ఛసి॥ 12-205-67(73173)
యే యోగినో మహాప్రాజ్ఞా మదంశా యే వ్యవస్థితాః।
తేషాం ప్రసాదం దేవర్షే మత్ప్రసాదమవైహి తత్॥ 12-205-68(73174)
భీష్మ ఉవాచ। 12-205-69x(6059)
ఇత్యుక్త్వా స జగామాథ భగవాన్భూతభావనః।
తస్మాద్వ్రజ హృషీకేశం కృష్ణం దేవకినందనం॥ 12-205-69(73175)
ఏతమారాధ్య గోవిందం గతా ముక్తిం మహర్షయః।
ఏష కర్తా వికర్తా చ సర్వకారణకారణం॥ 12-205-70(73176)
మయాఽప్యేతచ్ఛ్రుతం రాజన్నారదాత్తు నిబోధ తత్।
స్వయమేవ సమాచష్ట నారదో భగవాన్మునిః॥ 12-205-71(73177)
సమస్తసంసారవిఘాతకారణం
భజంతి యే విష్ణుమనన్యమానసాః।
తే యాంతి సాయుజ్యమతీవ దుర్లభ
మితీవ నిత్యం హృది వర్ణయంతి॥' ॥ 12-205-72(73178)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి పంచాధికద్విశతతమోఽధ్యాయః॥ 205॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

* అయమధ్యాయః ధ. పుస్తక ఏవ దృశ్యతే। 12-205-65 మయా వివక్షితం త్వయా జ్ఞాతమితి సంబంధః॥ 12-205-69 వ్రజ శరణమితి శేషః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.